طراحی فضاهای شهری کلید تقویت روابط اجتماعی و سرمایه اجتماعی است

محمد بهاوری در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: طراحی فضاهای شهری نقش مهم و مستقیم در شکل‌گیری و تقویت روابط اجتماعی دارد و می‌تواند مشارکت، گفت‌وگو و حس تعلق شهروندان به محیط شهری را افزایش دهد.

او با اشاره به تجربه تاریخی شهرسازی ایران، گفت: در گذشته، ساخت شهرها اساساً رابطه‌محور بوده و کارکرد فیزیکی صرف نداشته است؛ نمونه بارز آن بازارچه‌های قدیمی کم‌عرض است که طراحی آن‌ها بر محور پیاده‌روی و تعاملات اجتماعی شکل گرفته بود.

بهاوری افزود: نحوه سازماندهی فضاهای شهری، حضور مردم را تشویق می‌کند و وجود میدان‌ها، پارک‌ها و پیاده‌راه‌ها بستر ارتباط میان شهروندان را فراهم می‌سازد. در طراحی انسان‌محور، علاوه بر افزایش حضور مردم، حس تعلق به فضا، دسترسی پذیری و امکان استفاده همه گروه‌های اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است.

او همچنین به عناصر کالبدی مانند مبلمان شهری، نورپردازی و امنیت بصری اشاره کرد و گفت: این عناصر کیفیت تعاملات اجتماعی را افزایش می‌دهند و فضاهای امن و خوانا اعتماد اجتماعی را تقویت می‌کنند.

کارشناس معماری ادامه داد: تنوع عملکردی در فضاهای شهری، روابط اجتماعی پویاتری ایجاد می‌کند، در مقابل، طراحی ضعیف می‌تواند منجر به انزوا و کاهش تعامل شود.

به گفته بهاوری، فضاهای عمومی موفق، علاوه بر عملکرد تجاری یا تفریحی، محلی برای فعالیت‌های جمعی و تقویت سرمایه اجتماعی شهروندان هستند و به ایجاد شبکه‌های اجتماعی پایدار کمک می‌کنند.

وی در ادامه بر اهمیت طراحی فراگیر (Inclusive Design) تأکید کرد و گفت: ایجاد مسیرهای ایمن برای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، مبلمان شهری مناسب برای کودکان و سالمندان، روشنایی کافی و نشانه‌گذاری بصری قابل فهم، همه از ابزارهایی هستند که باعث همگرایی اجتماعی و کاهش احساس انزوا می‌شوند.

بهاوری خاطرنشان کرد: طراحی مناسب فضاهای شهری نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را بهبود می‌بخشد، بلکه بستری برای تعامل اجتماعی مستمر، افزایش حس تعلق به محیط و ارتقای سرمایه اجتماعی فراهم می‌کند.

ایسنا