مسجد عالمگیری، دومین مسجد بزرگ پاکستان با شاهکار معماری ایرانی

 مسجد پادشاهی یا مسجد عالمگیری یکی از برجسته‌ترین بناهای تاریخی و مذهبی در لاهور پاکستان و دومین مسجد بزرگ این کشور است.

ساخت این مسجد در سال ۱۶۷۱ در زمان سلطنت اورنگ زیب، یکی از حاکمان امپراتوری بابر (۱۵۲۶-۱۸۵۷) آغاز شد و در سال ۱۶۷۳ به پایان رسید.

معماری آن به سبک معماری دوره گورکانی یا مغولی است که ارتباط زیادی با معماری ایرانی دارد. مسجد بادشاهی یکی از شاهکاری معماری، کاشی‌کاری و نجاری ایرانی است و ظاهر و حالتی شاخص، وسیع و با شکوه دارد.

مسجد بادشاهی می‌تواند تقریباً ۱۰۰ هزار نمازگزار را در خود جای دهد و شباهت چشمگیری به مسجد جهان نما در دهلی، هند دارد که توسط شاه جهان، پدر اورنگ زیب، ساخته شده است.

این مسجد  برخلاف مسجد جامع دهلی که مناره‌های آن هشت ضلعی است مناره‌های این بنا مقطعی مربع شکل دارند.

نمای خارجی مسجد بادشاهی را با سنگ‌های حکاکی شده تزئین کرده‌اند و به‌ویژه از فرم لوتوس بهره گرفته‌اند که شکل عمده آن برجسته است. لبه بالایی دیوارها با کنگره‌های زیبایی آراسته شده‌است و سنگ مرمر بر زیبایی بنا افزوده‌است

در تزئینات داخلی از گچ‌کاریهای زیبا، تزئینات و نقش و نگارهای اسلیمی و منبت‌کاری و نقاشی روی دیوار استفاده شده‌است.

دیوارهای مسجد بادشاهی از آجرهای کوره‌ای پخته شده و ساروج است که روکشی از سنک شنی قرمز دارد و پایه ستون‌ها از سنگهای مرمر رنگارنگ هستند. برای پوشاندن کف اصلی حیاط از آجرهای کوره‌ای پخته شده استفاده کرده بودند که در مرمتی که طی سالهای ۶۰–۱۹۳۹ م انجام گرفت با سنگ‌های شنی قرمز جایگزین شد.

مسجد دارای شبستان طویلی است و به وسیله طاق‌نماهای تزئین شده به ۷ قسمت تقسیم شده‌است. بیرون از این ۷ قسمت ۳ جفت گنبد از سنگ مرمر است و دارای قوسی است که در نوع خودش بسیار عالی است. کف اصلی در اتاق مربوط به خواندن نماز و دعا با آجرها و سنگ مرمر با فرم منظمی پوشانده شده‌است.

در این مسجد تنها دو کتیبه وجود دارد: یک کتیبه بر روی دروازه ورودی و دیگری کتیبه‌ای در شبستان زیر ایوان اصلی.

مسجد بادشاهی پس از مسجد فیصل در اسلام آباد، که می‌تواند ۳۰۰ هزار نمازگزار را در خود جای دهد، دومین مسجد بزرگ پاکستان است.

در سال ۱۹۹۳، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) به دلیل اهمیت تاریخی و معماری، مسجد بادشاهی را به فهرست موقت میراث جهانی خود اضافه کرد.

در نزدیکی مسجد، تعدادی از بناهای تاریخی برجسته ملی مانند قلعه لاهور و مناره پاکستان که نمادی از استقلال این کشور است، قرار دارند و این منطقه را به یک مقصد مهم گردشگری و فرهنگی برای بازدیدکنندگان داخلی و خارجی تبدیل کرده‌اند.