تزریق اعتبار به رگ‌های تاریخ؛ مرمت ۳۰ اثر و کاوش در هفت محوطه تاریخی فارس کلید خورد

استان فارس به عنوان پایتخت فرهنگ و تمدن ایران اسلامی، همیشه نماد عظمت فرهنگی این سرزمین بوده است؛ از شکوه تخت‌جمشید تا جلوه‌های هنری شیراز، هر سنگ و هر بنا روایتگر داستانی کهن است.

این میراث گران‌بها، اما، در گذر زمان و تحت تاثیر عوامل طبیعی و انسانی، همواره نیازمند مراقبت، ترمیم و شناخت بیشتر می‌باشد.

حفاظت از این ثروت ملی، سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌ای برای توسعه پایدار گردشگری، هویت‌بخشی به نسل‌های آینده و تقویت غرور ملی به شمار می‌رود؛ در این مسیر، اختصاص بودجه و اجرای برنامه‌های منسجم، نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس، در گامی جدید، با بهره‌گیری از اعتبارات استانی، مجموعه‌ای از پروژه‌های مهم مرمتی و باستان‌شناسی را به مرحله اجرا می‌گذارد؛ این برنامه‌ریزی نشان‌دهنده عزم جدی این نهاد برای صیانت از داشته‌های تاریخی استان است.

بر پایه آخرین آمار، فارس با دارا بودن بیش از سه هزار و ۲۰۰ اثر ثبت ملی، نزدیک به ۳۷ درصد از آثار تاریخی کشور را در خود جای داده و از این نظر در صدر استان‌های ایران قرار دارد؛ این حجم از میراث، مسئولیتی سنگین بر دوش متولیان می‌نهد و هر اقدام حفاظتی در این حوزه، اقدامی در جهت حفظ تاریخ مشترک تمام ایرانیان است.

مرمت ۳۰ میراث تاریخی و هفت پروژه کاوش در دستورکار میراث فرهنگی فارس

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس بیان کرد: با اعتبارات استانی ابلاغ شده در این بخش، ۳۰ پروژه مرمت و هفت کاوش در ۲۳ شهرستان استان در دستور کار قرار گرفته است.

صادق زارع اظهار کرد: از اعتبارات استانی فارس، ۳۰۰ میلیارد ریال به بخش مرمت بناها و میراث تاریخی و ۳۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال به کاوش اختصاص یافته است.

او افزود: بخشی از این اعتبار تخصیص یافته و پروژه‌ها نیز تعریف و احکام مسئولان آنها ابلاغ شده و تا پایان شهریور ۱۴۰۵ فرصت داریم از این اعتبارات در اجرای پروژه‌های میراثی استفاده کنیم.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس ادامه داد: از ۳۰۰ میلیارد ریال اعتبار اختصاصی به بخش مرمت میراث تاریخی فارس، ۱۵۰ میلیارد تخصیص یافته است.

زارع بیان کرد: با استفاده از این اعتبار، ۳۰ پروژه مرمتی در ۲۳ شهرستان تعریف شده و می‌کوشیم تا این قراردادها را به نتیجه برسانیم.

او با بیان اینکه تخصیص اعتبار ابلاغی باید تکمیل شود، گفت: ما به تناسب اعتبارات پروژه‌ها را به پیش می‌بریم، چرا که برخی از این موارد نیازمند اعتبارات بیشتری است؛ بنابراین اجرایی کردن آن منوط به صد درصدی شدن تامین اعتبار است.

زارع عنوان کرد: مرمت کاروانسرای لار، آب انبار بنارویه، حمام ملا بابا کازرون، بقاع شیخ دانیال و مسجد تاریخی خنج، حمام میمند، چهارطاقی فراشبند، حصارکشی و حفاظت فیزیکی مجموعه میراث جهانی پاسارگاد، خانه سوخکیان داراب، مسجد جامع نیریز و تیمچه صرافیان آباده برخی از این پروژه‌ها است.

معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس اعلام کرد: ۳۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال نیز برای بخش اکتشاف میراثی مصوب شده که تا کنون تنها هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون آن تخصیص یافته است.

او با بیان اینکه هفت پروژه کاوش در هفت شهرستان فارس برنامه‌ریزی شده است، گفت: با توجه به حجم بودجه مورد نیاز، برای شروع این پروژه‌ها، باید تا تکمیل تخصیص اعتبارات صبر کنیم.

گام بلند برای حفاظت؛ ۳۰ پروژه مرمتی در ۲۳ شهرستان

بر پایه گفته‌های صادق زارع، با تخصیص اولیه ۱۵۰ میلیارد ریال از اعتبار ۳۰۰ میلیارد ریالی بخش مرمت، عملیات نجات‌بخشی و ترمیم در ۳۰ بنای تاریخی در ۲۳ شهرستان استان فارس کلید می‌خورد؛ این گستردگی جغرافیایی نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی‌ها تنها محدود به مرکز استان یا آثار بسیار شناخته شده نیست.

تنوع پروژه‌ها؛ از کاروانسراهای تاریخی تا محوطه‌های جهانی

فهرست پروژه‌های تعریف شده، گویای تنوع و اهمیت آثار تحت پوشش است؛ پروژه‌هایی مانند مرمت کاروانسرای لار که یادگاری از راه‌های کاروان‌روی کهن است، ترمیم خانه سوخکیان داراب به عنوان نمادی از معماری مسکونی تاریخی، و نیز حصارکشی و حفاظت فیزیکی مجموعه میراث جهانی پاسارگاد به عنوان اقدامی پیشگیرانه برای محافظت از این اثر بی‌همتا، در این فهرست جای دارند.

کاوش‌های باستان‌شناسی؛ پنجره‌ای به روی گذشته‌های ناشناخته

در بخش میراث منقول و شناخت لایه‌های پنهان تاریخ، هفت پروژه کاوش باستان‌شناسی در هفت شهرستان گوناگون برنامه‌ریزی شده است؛ این کاوش‌ها می‌توانند رازهای نهفته در دل خاک فارس را آشکار کنند و داده‌های نوینی به گنجینه دانش باستان‌شناسی ایران بیفزایند.

چالش تامین اعتبار؛ مانعی بر سر راه کاوش‌ها

اما معاون اداره کل میراث فرهنگی فارس به روشنی اشاره می‌کند که از اعتبار ۳۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریالی مصوب برای بخش کاوش، تنها هفت میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال تاکنون تخصیص یافته است؛ این موضوع اصلی‌ترین چالش پیش روی فعالیت‌های میدانی باستان‌شناسی است.

مدیریت زمان‌بندی شده؛ ضرب‌الاجل شهریور ۱۴۰۵

زارع بر وجود فرصتی مشخص تا پایان شهریور ۱۴۰۵ برای استفاده از این اعتبارات تاکید کرد؛ این ضرب‌الاجل هم انگیزه‌بخش است و هم برنامه‌ریزی برای اجرای به موقع پروژه‌ها را ضروری می‌سازد؛ رویکرد اداره کل میراث فرهنگی فارس، حرکت گام به گام و متناسب با میزان تخصیص اعتبار اعلام شده است.

احیای هویت و رونق گردشگری

اگر این پروژه‌ها با رعایت اصول علمی و با کیفیت مناسب به پایان برسند، می‌توانند تحولی چشمگیر در چهره میراث فرهنگی استان ایجاد کنند؛ این اقدامات با احیای کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و گردشگری آنها، به پویایی اقتصادی محلی نیز کمک شایانی خواهد کرد.