وزیر میراث: مسجد جامع سمنان ثبت جهانی و کاروانسرا «قطب فرهنگی» می‌شود

 سیدرضا صالحی امیری در جریان بازدید از مسجد جامع سمنان در قالب برنامه‌های سفر ۲ روزه به این استان،‌ افزود: مسجد جامع سمنان از مساجد بی‌نظیر ایران محسوب می‌شود که در سطح ملی تعداد چنین آثاری اندک است.

وی تاکید کرد: ویژگی برجسته مسجد جامع سمنان این است که اکنون برپا و فعال است و یکی از برندها و نمادهای اصلی فرهنگی و تمدنی سمنان محسوب می‌شود. هر گوشه از این مسجد تاریخی ذره‌ای از تارخ و تمدن در دل خود نهفته دارد.

وزیر میراث فرهنگی درباره مناره یک‌هزارساله مسجد جامع سمنان نیز گفت: مناره هزارساله مسجد جامع سمنان نیز در دنیا زبانزد است.

کاروانسرای شاه‌عباسی سال آینده «قطب فرهنگی سمنان» می‌شود

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان نیز یادآور شد: این بنا در تاریخ یکی از مسیرهای اصلی به خراسان و طبرستان و استرآباد و هم کانونی بود برای اقامت در مسیر تردد کاروانیان.

صالحی امیری با بیان اینکه تلاش می‌شود کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان به موزه تبدیل و تابلوی موزه هرچه زودتر بر سردر آن نصب شود، ادامه داد: کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان هم می‌تواند موزه میراثی و تاریخی و هم موزه مردم‌شناسی باشد و باید به «قطب فرهنگی سمنان» تبدیل شود تا مردم استان و ایران از آن بهره ببرند.

به گفته وی، استاندار این استان متعهد شد که با کمک وزارتخانه، کاروانسرای شاه‌عباسی سمنان طی دهه فجر ۱۴۰۵ به عنوان «قطب فرهنگی سمنان» بهره‌برداری شود.

مولدسازی برای تکمیل بازارچه دائمی صنایع دستی سمنان

وی به طرح نیمه‌تمام نمایشگاه دائمی صنایع دستی سمنان نیز افزود: از سوی استان برای تکمیل نمایشگاه دائمی صنایع دستی مولدسازیِ املاکِ در اختیار برای تامین اعتبار به منظور تکمیل پیشنهاد شد که مورد تایید است.

صالحی امیری اضافه کرد: رویکرد در وزارت میراث فرهنگی این است که همه بناهای ملی متعلق به مردم است و در هیچ موردی نگاه منفعت‌طلبانه وجود نخواهد داشت.

نگاهی به قدمت تاریخی مسجد جامع سمنان

مسجد جامع سمنان از کهن ترین و مرتفع‌ترین بناها تاریخی به‌جامانده از دوره پیش از اسلام، با وجود اینکه در طول زمان دستخوش تغییرات شد، اما همچنان نگاه به شکوه و عظمت بنای آن، جلوه‌گر شکوه معماری گذشتگان با تکیه بر دانش در ساخت و ارادت به مسایل معنوی است.

مسجد جامع سمنان واقع در بافت قدیمی شهر سمنان در خیابان امام خمینی(ره) در قرن نخست هجری و بر روی خرابه‌های آتشکده بنا شد و از اثرهای به جا مانده در این بنا رد پایی از دوره سلجوقی و تیموری نیز به چشم می خورد؛ به گفته کارشناسان سبک معماری مسجد جامع سمنان، به شیوه معماری آذری است.

این مسجد یکی از یک‌هزار و یک مسجدی است که به‌فرمان حضرت امیرالمومنین(ع) از کوفه تا بخارا، در حکومت عبدالله بن عمر، ساخته شد و دارای گنبد باختری و شبستان شمالی به‌نام خواجه‌وند در دوران سلطنت سنجر سلجوقی ساخته‌شد و شبستان جنوبی را شیخ رکن‌الدین علاالدوله سمنانی در زمان وزارت ارغون خان بنا و در زمان فتحعلی شاه مرمت شد.

این یادمان تاریخی دارای ۲ ورودی، یک مناره و چندین فضای معماری مانند صحن، ایوان بزرگ، مقصوره غربی و سه شبستان شمالی، جنوب و شرقی است.

ایوان بزرگ با ارتفاع ۳۱ متر در بخش غربی صحن از دیگر شاهکارهای معماری مسجد جامع سمنان محسوب می شود که از آثار خواجه شمس الدین علی بالیچه سمنانی وزیر شاهرخ تیموری است.

مناره هزارساله سمنان نماد هویت و پایداری ایران

مناره سلجوقی در ضلع شمال شرقی مسجد جامع سمنان قرار گرفته است. بنا به روایتی، این مسجد یکی از یک‌هزار و یک مسجدی است که به فرمان امام علی(ع) در مسیر کوفه تا بخارا بنا شد. ارتفاع مناره ۳۱ متر و ۲۰ سانتیمتر است که هفت‌ونیم متر آن در شبستان پنهان است. در طول مناره ۲ کتیبه به خط کوفی قرار دارد که در کتیبه پایین نام سازنده و در کتیبه بالا بخشی از سوره فصلت هنوز به صورت خوانا قابل مشاهده است.

مَازنه زیبای مناره بر فراز ۲ ردیف مقرنس پرطرح ایستاده است و معماری آن سبک دوران صفویه دارد. سقف بزرگ هشت‌ضلعی با لبه‌های دندانه‌دار بر فراز منار مانع نفوذ آب باران به داخل بناست.

قپه‌ای بر فراز ماذنه ایستاده است. قطر منار ۳.۶ تا ۲ متر از پایین به بالا به صورت استوانه به مخروط متغیر است. مناره از کف زمین ۹۱ پله دارد که به صورت خلاف عقربه‌های ساعت بالامی‌رود. تزیینات مناره بر سه دسته تزیینات آجری، تزیینات مَعقِلی و کتیبه آجری تعریف شده.

سلامت بنا و کتیبه‌های خوانا از ویژگی‌های بارز مناره مسجد جامع سمنان است که همچنان حیات اجتماعی خود را در اقامه نماز جماعت یومیه، پخش اذان و رنگ‌بندی در مناسبت‌های آیینی حفظ کرده است.

مسجد سلطانی یا امام(ره)

مسجد امام خمینی(ره) یا مسجد سلطانی یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند شهر سمنان با قدمت بیش از ۲ سده، در مرکز این شهر در خیابان امام خمینی(ره) واقع شده و یکی از مهمترین و زیباترین بناهای تاریخی به جامامانده از دوره قاجار در استان سمنان به شمار می‌آید.

مسجد سلطانی شهر سمنان از چهار جهت شمال، جنوب، شرق و شمال غربی ورودی دارد که سردرهای شمالی و شرقی آن با مقرنس‌های زیبا تزیین‌شده که هر بیننده اهل ذوق را به وجد می آورد و این تازه اولین گام برای ورود به بنایی است که نماد عشق و هنر است.

ورود به این بنای تاریخی از در شمال غربی که همجوار با تکیه پِهنه‌ است با قدم زدن در یک دالان دراز و از درهای شمال، جنوب و شرق با عبور از دالان های هشتی شروع می شود.

این شاهکار معماری به جامانده از دوران قاجار چهار ایوان دارد، که گذشتن از دالان های ورودی مسجد، نظر هر مخاطب را به خود جلب می کند.

بلندترین ایوان این مسجد، ایوان غربی با ارتفاع ۱۹.۵ متر است که دارای کاشی‌کاری و کتیبه‌هایی است که با خط ثلث در زمینه لاجوردی نقش بسته و در برگیرنده آیاتی از کلام‌الله مجید است.

در پشت این ایوان مقصوره زیبایی به ارتفاع ۲۱ متر بنا شد و در بالای این مقصوره گلدسته‌ای وجود دارد که شامل گنبد کوچکی با پوشش کاشی فیروزه‌ای و ساقه هشت ضلعی است، در ۲ طرف این ایوان ۲ منار بنا شده که تا نزدیک بالای ایوان رسیده ولی ناتمام مانده است.

ایوان شرقی نیز با ۱۸.۵ متر ارتفاع، شکوه مثال زدنی دارد و بر بالای این ایوان، گلدسته‌ای زیبا به صورت طرح شش ضلعی و با پوشش هرمی شکل با نرده های مشبک و چوبین قرار دارد که نظر هر بیننده را به خود جلب می کند.