آیا پروژه به خواب رفته بزرگترین مسجد فرانسه بیدار میشود؟
به نقل از « connexionfrance»، مسجد بزرگ مارسی، یک پروژه معماری تقریبا ۲۵ ساله است که هنوز به همان حالت اولیه باقی مانده، اما اگر ساخته شود بزرگترین مسجد فرانسه خواهد بود.
در ۲۰ می سال ۲۰۱۰ میلادی، شهردار شهر مارسی و تعدادی از خبرنگاران در مراسم گذاشتن سنگ بنای این مسجد در محل یک کشتارگاه سابق در منطقه ۱۵ شهری شرکت کردند.
این مسجد با مساحت شش هزار متر مربع و با ظرفیت پذیرایی از هفت هزار نمازگزار بزرگترین مسجد فرانسه خواهد بود.
طبق آمار منتشر شده از سوی موسسه آمار «اینسی» در سال ۲۰۱۹، حدود ۱۰ درصد از جمعیت فرانسه را مسلمانان تشکیل میدهند که یکی از بالاترین جمعیت مسلمان در اروپا است.
مارسی بزرگترین جامعه مسلمانان در فرانسه را داراست و به همین دلیل جامعه اسلامی این شهر تصمیم گرفت مسجد بزرگ مارسی را بسازد، با این حال طی سالها هنوز هیچ پیشرفت خاصر در ساخت مسجد حاصل نشده است.
آنچه در حال حاضر پیداست این است که فقط یک نمای موقت برای مسجد ساخته شده است و بنای آن در حالی که پوشیده از دیوار نوشته هاست در میان آوار باقی مانده است.
طرح ها برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ تصویب شدند
«ماکسیم رپو» و «فردریک روستان»، معماران «دفتر معماری مدیترانه» که طرح های اولیه مسجد را ارائه کردند، در این باره میگویند: این پروژه هنوز آماده ارائه است و هر زمان که سیاستمداران آماده باشند ما آن را ادامه میدهیم.
«جمل ذکری»، رئیس شورای مسلمانان در مارسی در اوایل سال جاری میلادی گفت که این سازمان در حال مذاکره با مسئولان این شهر است که شاید نشان دهنده گرم شدن روابط پس از قطع پروژه در سال ۲۰۱۶ باشد.
«رپو» گفت: ما از هر پیشنهادی برای بازگرداندن این پروژه به مسیر درست استقبال میکنیم و باید بگوییم که رقابت ها باید کنار گذاشته شوند.
پروژه موسوم به «مسجد بزرگ» زمانی که «ژان کلود گاودن»، شهردار مارسی در سال ۲۰۰۱ گفت که قصد دارد این رویا را به واقعیت تبدیل کند، رونق گرفت.
اعضای شورای شهر مذاکره کردند و در نهایت پروژه را در ژوئیه ۲۰۰۶ تصویب کرده و «Place des Abattoirs» را به عنوان مکان ساخت مسجد انتخاب کرد.
انجمن مسجد مارسی که برای تهیه بودجه تاسسی شد ۲۲ میلیون یورو سرمایه گذاری از پنج کشور مسلمان از جمله ۷ میلیون یورو از الجزایر برای ساخت مسجد را تضمین کرد.
بیشتر از یک مسجد
شورای شهر مارسی یک مسابقه معماری برگزار کرد که هشت کمپانی در آن شرکت کردند و «دفتر معماری مدیترانه » با ۱۱ رای از ۱۲ رای ممکن برنده شد.
طراحی «دفتر معماری مدیترانه» دارای سه ناحیه است که هر کدام با سایرین ارتباط دارند و به عنوان فضاهای انتقالی بین شهر و مسجد عمل می کنند.
محوطه اول برای اقامه نماز طراحی شد که به محوطه دوم یعنی رستوران و چایخانه منتهی می شد.
محوطه سوم نیز شامل یک کتابخانه و مدرسه الهیات برای میزبانی دوره ها، رویدادها، بازدید از کلاس ها و کنفرانسها بود.
روستان در این باره میگوید: اینجا نه فقط یک مسجد و مکانی برای نماز بلکه یک مرکز فرهنگی است.
یکی از ویژگیهای متمایز مسجد مارسی مناره آن است که یک ویژگی نسبتا نادر در فرانسه است طوری که تنها ۶۴ مورد مناره مسجد توسط وزارت کشور در سال ۲۰۱۲ ثبت شده است.
سیستم صوتی طراحی شده از سوی دفتر معماری مدیترانه شامل بلندگوهای کوچکی است که به سمت داخل هستند و نور سبزی که در هنگام اذان روی گنبد شیشه ای منعکس می شود.
شکاف های داخلی، یکی از علتهای عدم پیشرفت پروژه ساخت مسجد
عدم پیشرفت پروژه ساخت مسجد مارسی یادآور این است که معماران تا چه حد در برابر رقابت های دیپلماتیک و سیاسی ناتوان بودهاند.
همه نگاهها به انجمن مسجد مارسی معطوف میشود که برخی آن را مسئول این مشکل میدانند.
این پروژه توسط «نورالدین شیخ» که یک الجزایری است اداره می شد؛ او سالها مذاکرات با مسئلان مارسی را رهبری می کرد، مکان ساخت مسجد را پیدا کرد، و سرمایه ۷ میلیون یورویی را که دولت الجزایر وعده داده بود، تضمین کرد.
چندین روز پس از افتتاح در سال ۲۰۱۰، انجمن مسجد، امام «عبدالرحمن قول» را به جای «نورالدین شیخ» انتخاب کرد.
کشورهایی که در ابتدا بر سر تامین مالی ساخت مسجد توافق کرده بودند به آرامی عقب نشینی کردند و انجمن هرگز اجاره بهای ۶۲ هزار و ۲۵۹ یورویی را به دلیل مالکیت پرداخت نکرد.
به این ترتیب ساخت و ساز مسجد به تدریج متوقف شد و اجاره بنا در نهایت توسط شورای شهر مارسی در سال ۲۰۱۶ لغو شد.
«سامیه قالی» سناتور وقت آن منطقه، گفت: بیست سال است که به مردم مارسی وعده مسجد داده شده و هنوز این وعده محقق نشده است؛ این بسیار ناراحت کننده است.
اما سنگاندازیهای سیاستمداران فرانسوی نیز یکی از علتهای مهم عدم پیشرفت پروژه بزرگترین مسجد فرانسه است که به گفته رهبران اسلامی میتواند برای مسلمانان که به ویژه این روزها هدف آزار و اذیت قرار دارند، بسیار چالشبرانگیز باشد.
شهر فاقد فضایی برای عبادت است
نیمه تمام ماندن این پروژه کمبود مساجد و مکانهای عبادی در شهر مارسی را برجسته کرده است و مردم را به فضاهای شلوغ و به خیابانها سوق داده است.
در حالی که مسجد «سدرس» و مسجد «الرحما» به ترتیب در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ افتتاح شدند، مارسی هنوز موفق نشده به خواستههای ۲۵۰ هزار جمعیت مسلمان خود پاسخ دهد.
اگرچه نمازخانههعای زیادی در مارسی وجود دارند، اما از نظر مساجد سنتی، این شهر تعداد انگشت شماری مسجد دارد.
«ناصره بنمارنیا»، یکی از اعضای شورای محلی در سال ۲۰۱۱ به روزنامه Jeune Afrique گفت: سه یا چهار مکان در شهر مارسی به عنوان مسجد تعریف شده اند اما هیچکدام واقعا شایسته این عنوان نیستند، زیرا بسیار کوچک و مانند نمازخانه هستند.
مارسی همچنان در انتظار مسجدی است که به اندازه کافی بزرگ و معتبر و پاسخگوی شهری باشد که به خود می بالد یک شهر فرهنگی و مذهبی است.
رپو میگوید که مکان انتخاب شده برای ساخت مسجد هنوز در دسترس است،اما اگر این پروژه باز هم به طول بینجامد، ممکن است از این مکان به عنوان یک مرکز تولید لوازم سمعی استفاده شود، زیرا مارسی به دنبال جایگاه خود به عنوان یک «شهر فیلم» نیز هست.
شبستان
درباره نویسنده
نویسنده