ش٫ فروردین ۲۵ام, ۱۴۰۳

خانه حیدرزاده، معماری خاص با ایوانی زیبا و پنجره‌های رنگارنگ

خانه حیدرزاده عمارت تاریخی واقع در منطقه مقصودیه شهر تبریز است که در سمت جنوب عمارت ساعت قرار دارد. هیچ سند تاریخی مبنی بر زمان احداث این خانه در دست نیست اما تحقیقات نشان می‌دهد که این خانه حدود سال ۱۸۷۰ توسط حاج حبیب لک ساخته شده‌است.

این خانه در سال ۱۳۷۸ در فهرست میراث ملی ایران با شماره ۲۵۲۴ به ثبت رسید. گفته می‌شود حاج حبیب لک، معمار خانه حیدرزاده بود و در نقشه‌ دارالسلطنه‌ تبریز خانه حیدرزاده به نام خانه‌ حاج قلی‌خان سرتیپ آورده شده است.
این خانه در ۹۰۰ متر مربع و دو طبقه ساخته شده است. از معماری جالب آن وجود ساختمان میان حیاط اندرونی و بیرونی است. چندین خانه‌ تاریخی دیگر مانند خانه‌ سلماسی، خانه‌ بهنام، خانه‌ گنجه‌ای‌زاده و خانه‌ قدکی در اطراف آن قرار دارند.
تاریخچه خانه حیدرزاده
غیر از عکس‌های هوایی سال ۱۳۳۵ و ۱۳۴۵، اطلاعات دقیق در خصوص این خانه نقشه‌های تهیه شده سال ۱۳۷۳ است. بد نیست بدانید که خانه حیدرزاده به دلیل دارا بودن ارزش تاریخی و معماری بسیار قابل توجه در سال ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این خانه در سال ۱۳۸۰ از سوی طرح پردیسان سازمان میراث فرهنگی کشور تملک و تحت عملیات مرمت و احیاء قرار گرفت.
 
معماری خانه
در بدو ورود به محوطه خانه تاریخی حیدرزاده، معماری خاص و زیبایی ایوان و پنجره‌های رنگارنگ چشم هر بیننده‌ای را به سوی خود جلب کرده و ناخواسته بیننده را به تحسین این زیبایی وادار می‌کند. تمام پنجره‌ها چوبی و کنده‌کاری شده هستند و در قسمت بالایی، شیشه‌های رنگی که به خانه حیدرزاده تبریز شادابی و سرزندگی می ‌بخشد و خانه‌های شلوغ دوران گذشته را در ذهن بیننده تداعی می کند.
ستون‌های برافراشته در محوطه بیرونی و داخلی خانه حیدرزاده که ریشه در دل خاک این کهن شهر دارد، اینجا را در طول سالیان دراز در برابر حوادث روزگار و بلایای طبیعی پا برجا نگه داشته است. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد خانه حیدرزاده همان ارسی‌های مشبک و رنگین است.
جالب است بدانید که مرمت ارسی‌ها به تنهایی دو سال زمان برده است. حوض لاجوردی و نیلگون حیاط این خانه که با کبودی آسمان تبریز در هم آمیخته، احساس آرامش خیال را برای گردشگران و ماهیان داخل آب به ارمغان آورده است.
بخش زیرزمین خانه تاریخی حیدرزاده حوض خانه‌ای زیبا که با طاق‌های چهار بخشی کم نظیر بندکشی برجسته و آجرهای رنگ شده که روشنایی خود را از پنجره‌های رو به حیاط می‌گیرد. این بخش از بنا سرمایی دلنشین دارد و برای خنکی در تابستان گرم و حفاظت از مواد غذایی و خوراکی‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
نکته جالب توجه اینکه در فصل گرم فضاهای مختلف خانه حیدرزاده از طریق یک سرسرای مرکزی با ستون‌های گچ بری، پلکان عریض و با شکوه و نورگیر سقفی به یکدیگر ارتباط می‌یابد.
 
حالا نوبت به اتاق شاه‌نشین که اصلی‌ترین و زیباترین فضای خانه حیدرزاده است؛ می‌رسد. پنجره‌های کشویی که به سمت بالا کشیده می‌شوند با شیشه‌های رنگین، در طول روز انعکاس نور را با رنگ چشم نواز وارد فضای داخلی اتاق کرده و جلوه چشمگیر و بسیار زیبایی به اتاق شاه نشین می‌بخشند.
خانه حیدرزاده در سال ۱۳۸۰ بازسازی شد و هم‌اکنون به عنوان مرکز اطلاع‌رسانی گردشگری آذربایجان‌شرقی و تبریز استفاده می‌شود.
 
نصرنیوز

درباره نویسنده