بازگشت معماری ایرانی ـ اسلامی به پایتخت

معماری اصیل ایرانی ـ اسلامی از شهرهای مختلف از جمله تهران طی سال‌های گذشته فاصله گرفته و حالا نه تنها بسیاری از شهروندان بلکه رئیس‌جمهور و شهردار پایتخت هم بر این موضوع تاکید دارند. شورای ششم تهران به این موضوع ورود کرده و قرار است مشوق‌هایی برای سازندگان در نظر گرفته شود.

در طول تاریخ ۷ هزار ساله ایرانیان، خانه و شهر و شهرنشینی همیشه بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی جامعه ایرانی بوده است. با ورود اسلام به کشورمان و به وجود آمدن الگوی معماری ایرانی ـ اسلامی، خانه و شهر و شهرنشینی تبدیل به یک رکن اساسی در تعالی معنوی و فرهنگی مردمان این سرزمین شده است.

متاسفانه در دهه‌های اخیر با هجوم فرهنگی غرب و توطئه‌های گوناگون جهت از بین بردن فرهنگ اصیل ایرانی – اسلامی و استحاله جامعه دینی و مردم متدین ایران، در یک غفلت اساسی با تغییر الگوی شهرنشینی و معماری اصیل ایرانی ـ اسلامی، آسیب‌های جدی در حوزه هویتی و فرهنگی بر کشور ما وارد شده است.

بسیاری از مخاطبان فارس از طریق راه اندازی کمپینی در سامانه «فارس من» در خواست کرده‌اند با توجه به عزم دولت انقلابی برای ساخت ۴ میلیون مسکن، مطالبه می‌شود که این حجم انبوه از خانه را طبق الگوی معماری و شهرنشینی ایرانی اسلامی ساخته شود.

مخاطبان از طریق این سامانه اعلام کرده‌اند از فرصت یکدستی ارکان حاکمیت که به لطف خداوند همه از عناصر انقلابی است، باید جهت جلوگیری از روند غلط سالیان گذشته در تغییر هویت شهری جامعه ایرانی نهایت استفاده شود. از همه مسئولان دولتی و ارکان نظام درخواست می‌شود بدون توجه به نظریات غلط بدنه کارشناسی غربگرای درون ساختارهای اداری، با بهره‌گیری از ایده‌‌ها و نظریات نخبگان و اصحاب فکر و اندیشه جبهه انقلاب اسلامی، نهضت ملی تولید مسکن را تبدیل به نهضت تولید مسکن ایرانی ـ اسلامی با معماری و هویت شهرنشینی ایرانی ـ اسلامی کنند.

تاکید رئیس جمهور بر معماری و شهرسازی ایرانی ـ اسلامی

البته اواخر هفته گذشته علیرضازاکانی، شهردار تهران همراه با معاونانش دیداری با آیت الله رئیسی داشتند که در این دیدار رئیس جمهور  بر معماری و شهرسازی ایرانی – اسلامی و الگوگیری از طراحی‌های قدما در شهرهای ایرانی اسلامی و تبدیل آن به روش‌های نوین تاکید کرد.

تهران الگویی برای جهان اسلام 

پیشتر نیز  شهردار تهران با بیان اینکه ما تعهد ویژه‌ای در برابر شهروندان و دقت خاصی در آبادانی و تحول روح و جسم پایتخت داریم، تاکید کرد: شرایط را به سمتی می‌بریم که از تهران الگویی برای جهان اسلام بسازیم.

وی عرصه دیگر پایتخت را فرهنگ و تبلیغ برشمرد و تاکید کرد: ظاهر شهر باید به شهروندان آرامش دهد و متوجه باشیم که بحث فرهنگ و تبلیع یک مساله جدی است و باید همه امکانات را باید بسیج کنیم تا آلام مردم را تسکین دهیم.

ورود شورای شهر به موضوع ساخت مسکن بر اساس الگوی ایرانی  ـ‌ اسلامی

درباره این موضوع به سراغ مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران رفتیم وی در این باره به فارس گفت:موضوع ساخت مسکن بر اساس الگوی ایرانی  ـ‌ اسلامی از دوره قبل شورا یعنی شورای چهارم مدنظر بوده حضرت آقا هم چندین بار توصیه‌هایی در این زمینه داشته‌اند.

وی افزود: یکی از مسائلی که سال‌ها در مورد آن بررسی انجام گرفته همین مسأله ساخت مسکن بر اساس معماری و الگوی ایرانی ـ اسلامی است بر همین اساس هم ما تشکیل کمیته‌های نما را مدنظر قرار دادیم تا چیزهایی که نامربوط هستند به موضوعات نماسازی وارد نشود.

از تشکیل کمیته نما تا مشوق هایی برای سازندگان مسکن

رئیس شورای شهر تهران گفت: خوشبختانه تشکیل این کمیته نما مؤثر بود و اکنون هم در شورای ششم با شدت آن را دنبال می‌کنیم تا قضیه نماها سر و سامان پیدا کند و از آشفتگی در نما به دور باشیم. همچنین در کمیسیون نما این قضیه مورد بررسی قرار می‌گیرد تا ساختمان‌هایی که قرار است نمای آن بر اساس الگوی ایرانی ـ اسلامی باشد تسهیل در صدور پروانه برای آنها بیشتر انجام گیرد و مشوق هایی برای سازندگان درنظر گرفته شود. برهمین اساس به تدریج برنامه داریم که معماری در پایتخت بیشتر بر اساس الگوی ایرانی و اسلامی تغییر یابد.

 باید زنده کردن روح معماری ایرانی ــ اسلامی را از ساختمان های عمومی آغاز کرد

محمدحسین چمران؛ دانش آموخته رشته معماری نیز درباره این موضوع گفت: شهرها باید بر اساس اقلیم، بافت و اتفاقاتی که در گذشته‌شان رخ داده پیش بروند در عین حال به اعتقاد بنده باید زنده کردن روح معماری ایرانی ــ اسلامی را از ساختمان‌های عمومی آغاز کرد؛ خیلی اوقات همه چیز را گردن مردم می‌اندازیم و در صدور پروانه‌ها به مردم سخت میگیریم اما می‌بینیم که ساختمان دولتی از کامپوزیت یا شیشه استفاده کرده‌اند البته با استفاده کردن از شیشه میتوان کنار آمد اما بسیار مهم است که از آن در چه شهر و شرایطی استفاده می‌شود. 

وی بیان داشت: بامهای سبز که در آلمان بسیار نتیجه بخش بوده است را ابتدا از ساختمان‌های اداری و دولتی آغاز کرده‌اند و در ادامه این روند برای مردم سیاست های تشویقی در نظر گرفتند در کشور ما و تهران نیز می‌توان ضوابط تشویقی در نظر گرفت.

 دانش آموخته رشته معماری ادامه داد: در بسیاری از کشورهای اروپایی قوانین و مقرراتی دارند که بر اساس آن نما و اصالت گذشته ساختمان‌هایشان را حفظ می‌کنند؛ به عنوان مثال در شهر پاریس ممکن است اسکلت یک ساختمان را استحکام ببخشند و داخل آن را بازسازی کنند اما نما را با سبک گذشته حفظ می‌کنند این رویکرد را می‌توان در محدوده‌هایی مانند خیابان ناصر یا سایر محله‌های قدیمی و اطراف بازار به کار برد و با سبک و سیاق گذشته آنها را اصلاح کرد و یک بار هم که شده، موضوع اقتصاد را در اولویت دوم گذاشت. 

وی افزود: ولی متأسفانه در ساخت‌و‌سازهای فعلی از یک فرورفتگی، بیرون آمدگی ساده و یک تراس ساده پرهیز می کنند تا متراژ بیشتری داشته باشند، دیوار صافی می سازند که اگر بهترین مواد را هم داشته باشند، زیبایی ندارد چون روحی ندارد. 

چمران گفت: علاوه بر این باید فضایی که در آن زندگی می‌کنیم برایمان مهم باشد، باید برایمان مهم باشد که چطور زندگی می‌کنیم؛ در بسیاری از آپارتمان‌ها صدای واحدهای کناری یا طبقات بالا به یک معضل تبدیل شده است در صورتی که اگر به حل این معضل پرداخته شود، بخشی از معماری ایرانی اسلامی زنده خواهد شد زیرا  توجه به آرامش و راحتی ساکنان خانه یکی از موضوعات مورد توجه معماری ما بوده است. 

وی یادآور شد: آیا به وضعیت آشپرخانه در ساخت و سازهای کنونی توجه کرده‌اید؟ جدا از بحث مشرف بودن، گرما و پیچیدن بوی غذا به دلیل اپن بودن، وارد خانه می‌شود و این مسئله نیز برای خود معضلی به حساب می‌آید در صورتی که مسئولان حوزه ساخت و ساز می‌توانند برای آن فکر و ضوابطی تعیین کنند. 

این دانش آموخته رشته معماری گفت: در حال حاضر ضوابط ما در حوزه شهرسازی بیشتر عدد است و در این صورت فقط به کمیت پرداخته می‌شود نه کیفیت، در حالی که باید برای کیفیت ساخت و ساز نیز مقرراتی تعیین شود؛ مقررات موجود این است که مساحت آشپرخانه، حال و اتاق خواب چقدر باشد اما جدا بودن حوزه ساخت و ساز از آموزش، جدا بودن حوزه نظام مهندسی از دانشگاه‌ها باعث شده نتوانیم به فضای کیفی ورود کنیم و نکاتی جزئی و کوچکی مانند نحوه باز شدن در ورودی ساختمان به گونه‌ای که همه خانه مشخص نشود، در اکثر موارد نادیده گرفته شود.

تعامل بالای دولت و مجلس/معماری اصیل ایرانی ـ اسلامی بر چهره شهر خوش می‌درخشد

معماری گذشته ایران که همواره با تکیه بر خلاقیت و خصائص پایدار از جایگاه ویژه­ای برخوردار بوده، در عصر حاضر به دلیل مواجهه با عوامل متعدد از جمله تأثیر‌پذیری و تقلید کورکورانه از غرب، از حقیقت خود فاصله گرفته است؛ دیگر اثری از معماری فاخر و بلند‌آوازه ایرانی اسلامی که  قدمتی هزاران ساله دارد در ساخت و سازها به چشم نمی‌خورد و فقط از آن یک نام باقی مانده است. به نظر می‌رسد حالا معماری ایرانی و اسلامی  مد نظر مدیریت شهری جدید و دولت قرار گرفته و در زمان کنونی با تعامل بالای دولت و شهرداری امکان تحقق این مساله بیش از هرزمانی امکان پذیر است. حالا باید دید این مساله چگونه عملیاتی می‌شود و معماری اصیل ایرانی ـ اسلامی چگونه بر چهره شهر خوش می‌درخشد.

فارس

2 پاسخ به “بازگشت معماری ایرانی ـ اسلامی به پایتخت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *